Leki GLP-1/GIP: działania niepożądane, o których warto wiedzieć przed terapią

Leki z grupy agonistów receptora GLP-1 i podwójnych agonistów GLP-1/GIP, czyli semaglutyd i tirzepatyd, mogą wywoływać działania niepożądane. Najczęstsze z nich to dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty i biegunka, szczególnie na początku terapii lub przy zwiększaniu dawki. Wiedza o tych objawach przed rozpoczęciem leczenia pomaga je przetrwać i wiedzieć, kiedy jest to sygnał do kontaktu z lekarzem. Każdy niepokojący objaw lekarz prowadzący ocenia indywidualnie.

Jak działają leki GLP-1 i GLP-1/GIP: krótkie przypomnienie

Semaglutyd (Ozempic, Wegovy) jest agonistą receptora GLP-1. Tirzepatyd (Mounjaro) działa jako podwójny agonista receptorów GLP-1 i GIP. Oba leki naśladują działanie naturalnych hormonów jelitowych, wpływając na wydzielanie insuliny, apetyt i tempo opróżniania żołądka. Ten ostatni mechanizm, spowalnianie opróżniania żołądka, jest bezpośrednio powiązany z najczęstszymi działaniami niepożądanymi.

Najczęstsze działania niepożądane: dane z badań klinicznych

Dane z badań klinicznych STEP (semaglutyd) i SURMOUNT (tirzepatyd), uwzględnione w Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL) zatwierdzanej przez EMA, wskazują, że najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia żołądkowo-jelitowe:

• nudności: bardzo częste, szczególnie w pierwszych tygodniach leczenia i przy zwiększaniu dawki
• wymioty: częste, zwykle łagodne i przemijające
• biegunka lub zaparcie
• ból brzucha lub uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu
• odbijanie i wzdęcia

Dolegliwości te najczęściej mają charakter przejściowy i zmniejszają się w ciągu kilku tygodni. Nie są powodem do odstawiania leku bez konsultacji z lekarzem, ale zgłoś je lekarzowi przy najbliższej okazji.

Jak zmniejszyć ryzyko dolegliwości żołądkowo-jelitowych

Lekarz prowadzący może zaproponować strategie, które pomagają ograniczyć nasilenie tych objawów. Najczęściej wymienia się:

• spożywanie mniejszych posiłków i unikanie potraw tłustych lub ciężkostrawnych
• wolniejsze jedzenie i dokładne gryzienie
• unikanie kładzenia się zaraz po jedzeniu
• odpowiednie nawodnienie w przypadku biegunki

To lekarz prowadzący, nie artykuł, decyduje, jakie działania są właściwe w Twojej sytuacji. Nie modyfikuj dawkowania samodzielnie, nawet jeśli dolegliwości są uciążliwe.

Rzadsze i bardzo rzadkie działania niepożądane

Poza dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi ChPL i komunikaty EMA wskazują na inne działania niepożądane, które, choć rzadkie, wymagają znajomości:

• ostre zapalenie trzustki: rzadkie, ale poważne; objawem jest silny ból brzucha
• przyspieszone bicie serca (tachykardia)
• łysienie: odnotowywane w badaniach, zwykle przemijające
• NAION (neuropatia niedokrwienna nerwu wzrokowego): w 2024 roku EMA opublikowała komunikat dotyczący bardzo rzadkich doniesień o tym powikłaniu w związku z semaglutydem; związek przyczynowy nie został ostatecznie potwierdzony, ale pacjenci z grupy ryzyka (cukrzyca, jaskra, nadciśnienie) powinni być informowani

Lista działań niepożądanych w tym artykule nie jest wyczerpująca. Pełne informacje znajdziesz w ulotce dołączonej do opakowania oraz w ChPL dostępnej na stronie EMA. Przed rozpoczęciem leczenia przeczytaj ulotkę i omów ewentualne wątpliwości z lekarzem.

Kiedy objawy wymagają kontaktu z lekarzem lub wizyty na SOR

Monitorowanie podczas terapii: rola lekarza prowadzącego

Leczenie lekami GLP-1/GIP wymaga regularnego monitorowania. Lekarz prowadzący ocenia skuteczność terapii, tolerancję leku i podejmuje decyzje o kontynuacji lub modyfikacji leczenia. Żadnego objawu niepożądanego nie ignoruj ani nie traktuj jako „normalnej części kuracji”, zanim nie omówisz go ze specjalistą.

Jeśli rozważasz leczenie otyłości lub masz pytania dotyczące terapii GLP-1, możesz umówić konsultację online z lekarzem.

Umów konsultację w zakresie leczenia otyłości online: lekarz oceni Twoją sytuację i omówi możliwe działania niepożądane w kontekście Twojego stanu zdrowia.

Autor artykułu

Joanna Krowicka

Nazywam się Joanna Krowicka. Ukończyłam kierunek lekarski na Gdańskim Uniwersytecie Medycznym, a doświadczenie zdobywałam m.in. na chirurgii ogólnej, SOR i w poradniach POZ. Od ponad 2 lat pracuję w telemedycynie, rozwijam się w kierunku obesitologii i medycyny regeneracyjnej, a w konsultacjach stawiam na bezpieczeństwo i konkret.

Dołącz do dyskusji