Leki GLP-1/GIP: działania niepożądane i kiedy zgłosić się do lekarza

Semaglutyd i tyrzepatyd, czyli leki z grupy agonistów receptora GLP-1 i podwójnych agonistów GLP-1/GIP, najczęściej wywołują dolegliwości żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty i biegunkę, głównie na początku leczenia i przy zwiększaniu dawki. Poważne powikłania są rzadkie. Znajomość objawów pozwala odróżnić to, co zwykle mija, od sygnałów, które wymagają kontaktu z lekarzem.

Jak działają semaglutyd i tyrzepatyd?

Semaglutyd (Wegovy w otyłości, Ozempic w cukrzycy typu 2) jest agonistą receptora GLP-1, a tyrzepatyd (Mounjaro) podwójnym agonistą receptorów GLP-1 i GIP. Oba leki naśladują hormony jelitowe i wpływają na wydzielanie insuliny, apetyt oraz tempo opróżniania żołądka, a właśnie spowolnione opróżnianie żołądka wiąże się bezpośrednio z najczęstszymi działaniami niepożądanymi.

Najczęstsze objawy w badaniach klinicznych

Najczęstsze działania niepożądane obu leków to zaburzenia żołądkowo-jelitowe, co pokazują badania STEP (semaglutyd) i SURMOUNT (tyrzepatyd) oraz ChPL zatwierdzane przez EMA:

• nudności: bardzo częste, szczególnie w pierwszych tygodniach i przy zwiększaniu dawki,
• wymioty: częste, zwykle łagodne i przemijające,
• biegunka lub zaparcie,
• ból brzucha lub dyskomfort w nadbrzuszu,
• odbijanie i wzdęcia.

Dolegliwości te zwykle są łagodne i słabną w ciągu kilku tygodni. Nie odstawiaj leku bez rozmowy z lekarzem. Objawy zgłoś mu przy najbliższej okazji.

Jak zmniejszyć ryzyko dolegliwości żołądkowo-jelitowych?

Nasilenie objawów mogą zmniejszyć proste zmiany w sposobie jedzenia, które zaproponuje lekarz prowadzący:

• mniejsze posiłki i unikanie potraw tłustych lub ciężkostrawnych,
• wolniejsze jedzenie i dokładne gryzienie,
• niekładzenie się zaraz po jedzeniu,
• odpowiednie nawodnienie przy biegunce.

Ryzyko zmniejsza też stopniowe zwiększanie dawki zgodnie z ChPL i schematem ustalonym przez lekarza, więc nie zmieniaj dawkowania samodzielnie, nawet gdy dolegliwości są uciążliwe.

Rzadkie i bardzo rzadkie działania niepożądane

Poza dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi ChPL i komunikaty EMA opisują inne działania niepożądane, z których część jest rzadka, ale poważna:

• ostre zapalenie trzustki: silny ból brzucha; przy podejrzeniu lek się odstawia, a po potwierdzeniu nie wznawia,
• kamica żółciowa: w ChPL semaglutydu u 1,6% leczonych, a zapalenie pęcherzyka żółciowego u 0,6%,
• odwodnienie przy wymiotach lub biegunce, które może pogorszyć pracę nerek,
• NAION (neuropatia niedokrwienna nerwu wzrokowego): 6.06.2025 komitet PRAC przy EMA uznał ją za bardzo rzadkie działanie niepożądane semaglutydu (do 1 na 10 000 osób), a nagłe pogorszenie widzenia wymaga pilnego kontaktu z lekarzem,
• szybsze bicie serca i łysienie, zwykle przemijające,
• zachłyśnięcie w znieczuleniu: powiedz anestezjologowi, że stosujesz lek,
• hipoglikemia, głównie gdy lek łączy się z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika.

Tyrzepatyd może osłabiać doustną antykoncepcję: według ChPL po rozpoczęciu leczenia i po każdym zwiększeniu dawki potrzebna jest przez 4 tygodnie metoda niedoustna lub dodatkowa. Ta lista nie jest wyczerpująca, więc przeczytaj ulotkę i ChPL na stronie EMA.

Objawy alarmowe: kiedy pilnie do lekarza lub na SOR

Skontaktuj się z lekarzem lub zadzwoń pod numer 112 (SOR), jeśli wystąpią:

• silny ból brzucha, zwłaszcza promieniujący do pleców (możliwe zapalenie trzustki),
• silny ból w prawym górnym brzuchu z gorączką lub żółtaczką (możliwa kamica lub zapalenie pęcherzyka żółciowego),
• nagłe pogorszenie widzenia, mroczki lub zaburzenia pola widzenia,
• szybkie bicie serca utrzymujące się dłuższy czas,
• guzek na szyi, chrypka lub trudności z przełykaniem (objawy ze strony tarczycy),
• reakcja alergiczna: wysypka, obrzęk twarzy lub gardła, trudności z oddychaniem,
• nasilone wymioty z odwodnieniem i niemożność picia płynów.

Nie czekaj wtedy na planową wizytę.

Regularne kontrole w trakcie leczenia

Leczenie lekami GLP-1/GIP wymaga regularnego monitorowania: lekarz prowadzący ocenia skuteczność i tolerancję leku oraz decyduje o kontynuacji lub zmianie terapii. Każdy nowy objaw omów z nim, zanim uznasz go za „normalną część kuracji”. Przegląd preparatów zawiera nasze zestawienie leków na odchudzanie na receptę.

Jak może pomóc konsultacja online

Przy niepokojących objawach najpierw skontaktuj się z lekarzem prowadzącym. Konsultacja online służy ocenie leczenia i kontynuacji: lekarz ocenia wskazania i przeciwwskazania i to on decyduje o e-recepcie, w razie potrzeby dzwoniąc do ciebie. Płacisz za konsultację, nie za receptę, a lekarz może odmówić.

• Stosujesz już lek i potrzebujesz kontynuacji? Wypełnij formularz z wybranym lekiem: e-konsultacja z Wegovy, 69 zł albo e-konsultacja z Mounjaro, 69 zł. Standardowo do 12 godzin, ekspres (+15 zł) do 2 godzin w godz. 8-20.
• Zaczynasz leczenie? Program prowadzenia leczenia otyłości kosztuje 300 zł jednorazowo i obejmuje kwalifikację, plan kontroli oraz receptę, jeśli lekarz uzna leczenie za zasadne.

Źródła

• EMA: Wegovy (EPAR), w tym komunikat PRAC z 6.06.2025 o NAION
• ChPL Wegovy (EMA, wersja polska)
• EMA: Mounjaro (EPAR)
• STEP 1, „New England Journal of Medicine”, 2021

Autor artykułu

Joanna Krowicka

Nazywam się Joanna Krowicka. Ukończyłam kierunek lekarski na Gdańskim Uniwersytecie Medycznym, a doświadczenie zdobywałam m.in. na chirurgii ogólnej, SOR i w poradniach POZ. Od ponad 2 lat pracuję w telemedycynie, rozwijam się w kierunku obesitologii i medycyny regeneracyjnej, a w konsultacjach stawiam na bezpieczeństwo i konkret.

Dołącz do dyskusji